De klankopwekking
Even een beetje achtergrond
In een Hammond orgel halverwege de vorige eeuw, werd het geluid elektromechanisch opgewekt. Dit werd verwezenlijkt d.m.v. de zogenaamde toonwielen:
Een motor dreef een bak met ijzeren wielen aan, de “toonwielen”
Deze draaiden allemaal op een andere snelheid, en kwamen langs een spoeltje waardoor er een stroompje ontstond.
Dit gaf verschillende toonhoogtes.
toonwielbak
Met veel draadwerk in de toetsenborden en de drawbars werd de juiste opeenstapeling van tonen hoorbaar gemaakt bij het indrukken van een toets.
drawbars
Door middel van een mechanische vibrato, een attakt unit, galmveren, buizen versterkers en een Leslie box, werd het geluid afgewerkt tot de bekende orgelsound die tot op heden wordt beschouwd als referentie voor alle Clonewheel orgels. (imitatie van de echte toonwiel orgels)
De toonwielen werden gedurende de jaren 70 vervangen door elektronica. De instrumenten werden hierdoor veel beter betaalbaar en minder zwaar.
Helaas ontbrak er enorm veel karakter aan het geluid ten opzichte van de vroegere toonwiel orgels.
Datgene wat eerder als constructiefout of afwijkend gedrag gezien werd, begon men ineens te missen. De orgels klonken een beetje glad, gepolijst, karakterloos...
Met man en macht hebben orgelbouwers daarom getracht om de karakteristieke toonwielsound weer te evenaren, maar nu met behulp van elektrotechniek.
Dit gebeurde in eerste instantie d.m.v. transistoren en later met digitale techniek.
Dit resulteerde in de praktijk niet in een comeback van de oude toonwiel sound, maar wel in een instrument met zeer veel mogelijkheden en sounds.
Vanaf 1990 is de sampletechniek opgekomen: Hierbij werden geluiden meestal opgenomen van het originele instrument (gesampled).
De samples draaide je als het ware af bij het indrukken van een toets.
Sampling techniek lijkt in eerste instantie een ideale en zeer natuurgetrouw klinkende geluidsopwekking, maar ook bij deze techniek mis je veel facetten van het originele instrument!
Even een voorbeeld van gesamplede instrumenten:
Bespeel maar eens een trompet geluid op een home keyboard. De toon verliest na een seconden zijn levendigheid en wordt geheel futloos. Het sampletje blijft in een loop draaien totdat je de toets loslaat. Je blijft dus de hele tijd het zelfde horen!
Nu over de laatste techniek: ” Physical modelling”
Viscount noemt zijn Physical modelling techniek Tonewheel Modeling Technology. Afgekort TMT
Wat is TMT?
Dit is eigenlijk een computerprogramma dat het instrument nabootst.
TMT werkt niet op basis van samples maar de electronica blijft gedurende het klinken van een toon aan het rekenen en reageert op wat jij als speler doet.
Zo kan het zijn dat het geluid van een enkele drawbar veranderd op het moment dat er een andere drawbar word uitgetrokken.
Dus alle funkties kunnen op elkaar reageren bij Physical modelling techniek!
Dit is ook het geval bij mechanische en elektromechanische instrumenten.
Deze techniek resulteert in een zeer natuurgetrouw, expressief en levendig klinkend instrument!
Bij Roelofs Music kunt u de nieuwe Viscount Legend orgels vergelijken met een Hammond B2 en een Leslie 122, gebouwd in het jaar 1952.
U bent van harte welkom!
(Bezoek op afspraak)
